16 Δεκεμβρίου 1981. Στις 8 το βραδύ γίνονται τα εγκαίνια του Καφέ Σαντάν, ενός μουσικού χώρου που φτιάχτηκε με το μεράκι και τη σφραγίδα των ιδιοκτητών του Σπυρου Ποδαρά και Χρήστου Τολου. Στη διαμόρφωση της αισθητικής του χώρου ήταν σημαντική στην αρχή και η συμβολή του φίλου ζωγράφου Γιάννη Παπαϊωάννου με τα βιτρό του στην οροφή του διαδρόμου και τους πίνακες του. Την πρώτη βραδιά ξεκινάνε και τα live του Καφέ Σαντάν που γράφουν τη δική τους ιστορία. Το πρώτο μουσικό σχήμα με ροκ μπαλάντες ήταν ο Χρήστος Τόλος (κιθάρα, τραγούδι), ο Σπυρος Ποδάρας (πλήκτρα, τραγούδι και η Jannie Kieft (Oλλανδεζα της διασποράς και «πολίτης του κόσμου» όπως δήλωνε) μπάσο και τραγούδι. Στην παρέα προστίθεται για τα επόμενα τέσσερα χρόνια ο Μιχάλης Πόρναλης (ακουστική κιθάρα, τραγούδι) και ο Σεραφείμ ΒουσΒουρας (τύμπανα). Από το Πάσχα του '82 αρχίζουν οι μετακλήσεις γνωστών μουσικών, τραγουδιστών και συγκροτημάτων, αρχής γενομένης με το Γιάννη Ποκαρίνη, που για ένα μήνα, εκτός από τα ροκ τραγούδια της εποχής παρουσιάζει την πρώτη του δισκογραφική δουλειά, που κυκλοφορεί έναν χρόνο αργότερα. Τον Αύγουστο του '82 το γκρουπ του Καφέ Σαντάν με το όνομα «Εμπροσθοδρομική Κομπανία» κάνει την πρώτη του ανοιχτή δημόσια εμφάνιση στο κατά­μεστο θερινό Δημοτικό θέατρο Βόλου στα πλαίσια της 1ης Έκθεσης Βιομηχανικής Χειροτεχνίας. Φιλι­κή συμμετοχή Γιάννης Γιοκαρίνης· «Grand σουξέ».

Σεπτέμβρης '82-'83. Δεύτερος χειμώνας, ο χώρος ίδιος όπως τον αφήσαμε. Αριστερά η ορχή­στρα με τους πάγκους γύρω-γύρω και τα χαμηλά τραπεζάκια, στα δεξιά τη μπάρα και στο πίσω δεξιά δωμάτιο τα τραπεζάκια με τάβλι και σκάκι και πολυθρόνες από λυγαριά. Στο γκρουπ κάνουν πέρασμα και οι Σπύρος Γούγας και Βασίλης Χαστρο-νης στα τύμπανα. Αυτή τη περίοδο και για τα επό­μενα χρονιά στο σχήμα τη θέση του ντράμερ παίρ­νει ο ταλαντούχος Στέφανος Δημητρίου. Το όνομα του γκρουπ, μετά απο υπόδειξη του τότε διευθυ­ντή του Ρ.Σ. Βόλου δημοσιογράφου Κώστα Ρεσθά-νη, γίνεται «Καφέ Σαντάν Μπάντα». Αυτό τον χει­μώνα θ' αρχίσει να τραγουδά και ο Νίκος Παρθένης τραγούδια των Μ. Λοϊζου, Μίκη Θεοδωράκη, Δήμου Μούτση, Δ. Σαββόπουλου κ.ά., θα παίξουν και οι «Ανφάν Γκατέ Ρεμπέτες» πότε μόνοι και ποτέ με τον Αχιλλέα Μαντζίρη. θα γίνουν θεατρι­κά και αυτοσχεδιασμοί, πολλά happenings και εκθέσεις ζωγραφικής, φωτογραφίας, αξέχαστα πάρτι. Απίθανοι άνθρωποι, απίθανες παρέες, απί­θανες βραδιές και χειμώνες στην πόλη.

Σιγά-σιγά μουσικά σχήματα της πόλης περνάνε από τη «σκηνή» του Καφέ Σαντάν. Έτσι δημιουρ­γείται η μουσική σκηνή της πόλης και ενα από τα πιο γνωστά live bar στην Ελλάδα. Ο τοπικός και ο Αθηναϊκός τύπος γράφει άρθρα και η κρατική τηλε­όραση με σκηνοθέτη τον Τάσο Ψαρρά κάνει αφιέ­ρωμα στο Καφέ Σαντάν. Η φήμη του απλώνεται παντού. Χώρος ατμοσφαιρικός, αληθινά φιλόξε­νος, χώρος για καινούργιους αλλά και για καταξιω­μένους καλλιτέχνες. Απο τους πρώτους που εμφα­νίστηκαν μνημονεύονται οι Παύλος Σιδηρόπουλος, Νικόλας Ασιμος, Περικλής Χαρβάς, Γιώργος Φιλιππιδης και Jazz quartet. Ο κατάλογος μακρύς από Έλληνες και ξένους μουσικούς και τραγουδιστές. Καλοκαίρι '83. Η «Καφέ Σαντάν Μπάντα» καλε­σμένη από τη Νομαρχία, Κοινότητες, πολιτιστικο­ύς συλλόγους και πολιτικές νεολαίες γεμίζει τις πλατείες και τις αίθουσες του νομού. Αύγουστος '83 και το θερινό δημοτικό θέατρο Βόλου κατάμε­στο στη δεύτερη μεγάλη ανοιχτή συναυλία του συγκροτήματος με τη συμμετοχή του Καναδού φυσαρμονικίστα-τραγουδιστή Carl Occochobe. Κι έρχεται ο χειμώνας, η άνοιξη και η «Καφέ Σαντάν Μπάντα» να φτιάχνει όμορφες βραδιές. Κι οι παρέ­ες να κάνουν πιο όμορφες τις βραδιές. Μια στάση και στο καλοκαίρι του '84, στο «Μπούρτζι», στα Πευκάκια, με οικοδεσπότες την «Καφέ Σανταν Μπάντα» και προσκεκλημένους τους Blues Wire, τον Ταξιάρχη Μέρο και guest τον Νίκο Φορλίδα (ο τρίτος άνθρωπος στο στήσιμο του Καφέ Σαντάν και στη συνεχεία «Παιδί της Πάτρας») γίνεται το περί­φημο «Πάρτυ μιας καλοκαιρινής νύχτας».

«Εμπροσθογενής Κομπανία», «Καφέ Σαντάν Μπάντα» και στη συνεχεία «Νορμάλ». Διαφορετικά ονόματα του ιδίου μουσικού πυρήνα (Σπυρος Ποδαρας-Χρηστος Τολος), που οργώνει την Ελλάδα με συναυλίες. «Αν Club», «Rodeo» και από αρχές '86 εως αρχές του '89 οι «Νορμάλ», κατεβαίνουν στην Αθήνα και συνεργασία με τον Βασίλη Παπα-κωνσταντινου εμφανίζονται στο «Άλσος» και στο «Κεντρί» και δίνουν 150 περίπου συναυλίες σ'την Ελλάδα και στο εξωτερικό. Στο ίδιο σχήμα και οι Σάκης Μπουλάς, Γιάννης Γιοκαρίνης, Βλάσης Μπονάτσος, Αφροδίτη Μάνου κ.ά.

Το 1987 κυκλοφορεί ο δίσκος «Χαιρετίσματα» του Βασίλη με συμμετοχή των «Νορμάλ» και με ένα τραγούδι το «Κρύψου» του Χρήστου Τόλου. Το 1988 κυκλοφορεί ο προσωπικός δίσκος των «Νορ­μάλ», «Υπάρχει και η Φαντασία» από τη Μίνως, σε παραγωγή Βασίλη Παπακωνσταντίνου και συμμε­τοχή του με το τραγούδι «Σπαν οι χορδές μου». Αυτή την περίοδο το Καφέ Σαντάν λειτουργεί με υπεύθυνο τον Χρήστο Εμμανουηλίδη «Μανώλα» και τη δεύτερη με τον Γιάννη Καλαντζή.

Με την επιστροφή από την Αθήνα γίνεται και η αλλαγή στο χώρο με τις εμπνεύσεις του ζωγρά­φου - σκηνογράφου Δροσού Καραμαρλή. Πατίνα, ζωγραφική art nouveau σ' όλους τους τοίχους, μεγάλη μπάρα, καταπληκτικοί πάγιοι θεατρικοί προβολείς και η μοναδική σφαιρική κάβα. Αρκετά από αυτά τα στοιχεία υπάρχουν έως και σήμερα. Με τους «Νορμάλ» τι γίνεται; Η Jannie επι­στρέφει στην Ολλανδία, ο Στέφανος με τις ευχές των «Νορμάλ» Σπύρου και Χρήστου παραμένει στο σχήμα του Βασίλη Παπακωνσταντίνου και γενικά διαπρέπει έως και σήμερα ως ντραμερ στα μεγάλα μουσικά συγκροτήματα της Αθήνας και ως δάσκα­λος. Τους «Νορμάλ» Σπύρο και Χρήστο πλαισιώ­νουν έως και τις μέρες μας διάφοροι μουσικοί παλιοί και νεότεροι. Κιθάρες έχουν παίξει ο Κώστας Σταματίου (έως και σήμερα), ο Δημ. Κασι-διαρόπουλος, Αποστ. Βαλαρούτσος. Πλήκτρα ο Φίλιππος Ρέτσιος. Μπασο ο Μιχάλης ο «κεφτεδά-κιας» ο Βαγγ. Χάνος, ο «Μαξ», ο Γιάννης Σεφαλί-δης. Ντράμερ ο Αντ. Γεωργόπουλος, ο Αγγ. Τσιρι-γωτάκης, ο Σταύρος Τσαμογλου, ο Φώτης Αρσενο-πουλος. Τραγούδησαν μαζί ο Ταξιάρχης Μέρος, ο Γιώργος Μαστρογιάννης, Σπυρος Ψαρράς.

Νύχτες στο Καφέ Σαντάν ζωντανές, γεμάτες τραγούδια rock, blues, sουΙ, ελληνικό ροκ, έντεχνο, ακόμα βραδιές με παλιό καλό λαϊκό τραγούδι (μπου­ζούκια οι Αρης Κούκος και Βαγγέλης Μαχαίρας).

Το καλοκαίρι του '91 το καφέ Σαντάν live ξεκαλοκαιριάζει στη Σκιάθο και το καλοκαίρι του '92 διοργανώνεται ένα απίθανο beach party στη πλαζ των Αλυκών με «Νορμάλ», Jazz time, blues wire, και από τον Καναδά οι «Blues Sisters». Ένα αξέχαστο «Πλοίο της μεγάλης φυγής». Με οικοδε­σπότες το «Καφέ Σαντάν», την «Ερωφίλη» και τη «Μέθεξη», το ferry boat «Παπαδιαμάντης» σε μια νύχτα με πανσέληνο, ποτά, τραγούδια και χορό, με τρία συγκροτήματα rock, παλιά λαϊκά και ρεμπέτικα και δημοτικά κάνει μια ονειρεμένη βόλ­τα έως το άνοιγμα του Παγασητικού.

Καλοκαίρι '95. Το Καφέ Σαντάν live μεταφέρε­ται στην Αγριά Βόλου. Στον «Κύλινδρα» των Κώστα και Νίκου Καντικου φτιάχνει τις πιο όμορ­φες «ζωντανές» rock βραδιές του καλοκαιριού.

Δεκέμβρης '95. Ένας μεγάλος σταθμός του Καφέ Σαντάν της νύχτας του Βόλου, του πολιτι­σμού, της ψυχαγωγίας και διασκέδασης αυτής της πόλης: «Old Town». Τα «παιδιά» του Καφέ Σαντάν και δύο ακόμη Βολιώτες συνεργάτες ανοίγουν το πιο μεγάλο και φημισμένο Rock club live της πόλης και της επικράτειας. Εντυπωσιακός χώρος, δυνατές συγκινήσεις, δυνατές βραδιές, δυνατά και μεγάλα live. Γνωστοί καλλιτέχνες αλλά και Βολιωτικα ερα­σιτεχνικά συγκροτήματα και φυσικά κάθε Τετάρτη οι «Νορμάλ» έπαιξαν στη «σκηνή» του Old Town.

Μάης του '98 και γυρνάει κι αυτή η σελίδα. Το Καφέ Σαντάν συνεχίζει να φτιάχνει βέβαια όμορφες βραδιές. Τα μουσικά happenings, το Καφέ Σαντάν δεν έχουν εκλείψει έως τις μέρες μας. Το μεράκι των Νορμάλ Σπυρου Ποδάρα και Χρήστου Τόλου αναδεικνύεται η κινητήρια δύναμη των μοναδικών βιωμάτων στο χώρο, αλλά και υπόσχεση για μια εξίσου αξιοσημείωτη πορεία. Τα τελευταία χρόνια μαζί με τον Κώστα Σταματίου (κιθάρα-φωνή), Μάκη Μπλαζή (μπάσο-φωνή) και Δημήτρη Δημητρίου (τύμπανα) συνεχίζουν να γράφουν τις μουσικές ιστορίες αυτής της πόλης. Ιστορίες που γράφουν μουσική και οι παρέες, η γενιά που πέρασε και έζη­σε και η γενιά που ζει τώρα τις στιγμές του.

Ζωντανός λοιπόν ο μύθος του «Καφέ Σαντάν» για να κρατά εξίσου ζωντανό το rock στοιχείο, που όλοι λίγο εως πολύ κουβαλάμε βαθιά μέσα μας. Οπως φαίνεται, ο χρόνος πέρασε και δεν το άγγι­ξε, καθώς παραμένει όλα αυτά τα 24 χρόνια παρουσίας ενα μοναδικό στέκι, ενα στέκι με στα­θερές αξίες. Σημείο αναφοράς για την πόλη και τους κατοίκους της, αλλά και όσους το επισκέφτη­καν και επιστρέφουν σ' αυτό με κάθε ευκαιρία. Αναμφίβολα αποτελεί μια λαμπρή παρουσία και όχι φάντασμα μιας ακουσίας νοσταλγίας.

Το πρώτο τραγούδι που ακούστηκε ζωντανά στο Καφέ Σαντάν στις 16 Δεκεμβρίου του 1981, το Forever Young, μάλλον υπήρξε προφητικό μιας αιωνίας νεότητας, αλλά και αιώνιας γοητείας του χώρου και των ανθρώπων του, της μοναδικής bar κοινωνίας του. Σήμερα 24 χρόνια μετά, εξακο­λουθεί να καταπολεμά την «εξημέρωση» σε τάσεις και προτάσεις που με μοντέρνο περιτύλιγ­μα μας σερβίρονται ως πρωτοποριακές. Αδυνατώ­ντας να τιθασεύσει την αθωότητα της αιώνιας νιότης του, πραγματώνει το όνειρο των εμπνευ­στών για διάρκεια με ζεστασιά και ομορφιά, αλλά και το όνειρο των πρώτων ανθρώπων που το στή­ριξαν, να βλέπουν και τα δικά τους παιδιά να ανα­ζητούν εκεί τους ήχους της αμφισβήτησης. Ανα­βιώνοντας αρχικά τα πρώτα καφέ-σαντάν της Γαλ­λίας στις αρχές του 20ου αιώνα, ως χώρος συγκέ­ντρωσης μορφών των τεχνών και του πολιτισμού, το δικό μας «Καφέ Σαντάν» έφερε ενα υφός δια­φορετικό για τα δεδομένα της εποχής και του τόπου, καθώς κάλυψε την ανάγκη για μια ζωντα­νή, δημιουργική μουσική σκηνή. Αρνούμενο να ακολουθήσει παθητικά μόδες και τάσεις, δημιο­ύργησε τη δική του «σχολή» αντλώντας κάθε φορά νέα στοιχεία από τη rock φαντασία των ιδιοκτητών του.

Καλό ταξίδι στο όχημα που δεν σταματά ποτέ και που λέγεται Καφέ Σαντάν.

Σπύρος Ποδάρας